dinsdag 7 oktober 2014

Deflatie!

Probleem

Prijzen dalen, consumptie wordt uitgesteld, de crisis diept uit.

Oplossing

Herverdeel inkomens. Stuur een helikopter rond die briefjes rondstrooit, briefjes die komen van wie veel vermogen heeft.

Analyse

Laten we beginnen met de gedachten van een investeerder. Hij wil een hoge interest. Daarvoor kijkt hij naar de reële opbrengst van een investering, d.w.z. de netto interest min de inflatie:

RI = NI - p

Als de inflatie negatief is, dan lijkt investeren volgens deze formule voordeliger. Niet noodzakelijk! De netto-interest omvat verwachte returns, maar ook een risicopremie. Het heeft een bodem van nul, aangezien men nooit geld zal uitlenen, op voorwaarde dat er later nog schijven bijkomen in plaats van dat er moet worden terugbetaald. Wat we dus krijgen is een zeer sterke negatieve return die volledig gecompenseerd wordt door een risicopremie, en verhoudingsgewijs ook minder sterke deflatie. 

Met andere woorden: als de ECB haar basisrente verlaagt zal dit nauwelijks een effect hebben. Hooguit lokt het speculatie uit en een liquiditeitsberg bij de banken. Het andere instrument (tot voor kort verboden) is het opkopen van papier door de ECB. Dit drijft de interest omhoog. Toch is het opnieuw niet effectief: sparen wordt weer interessant als een ander (de belastingsbetaler) opdraait voor het risico dat de driver is achter de hogere rente. 

Nochtans kan het eenvoudiger. Stagflatie is het gevolg van een vraagschok. Dat wil zeggen: men geeft het geld niet meer uit. Meer geld kan iedereen drukken, maar consumptie aanwakkeren in tijden van onzekerheid en dalende prijzen kan niemand. Daarom moet je een herverdeling doen van de middelen van wie geld kàn uitgeven naar wie geld moét uitgeven. Dat kan per helikopter, maar ook gewoon door progressievere belastingen of een basisinkomen. Immers, de marginale consumptiequote van lage inkomens is hoger dan die van hoge inkomens. Dagelijkse kosten kunnen niet uitgesteld worden, en particuliere investeringen (vb. onderwijs, kleine zaak, huis) worden gemaakt, waardoor de inflatie weer aantrekt.